Studie inbesteding openbaar vervoer
In opdracht van Samenwerkingsverband DOVA en CROW heeft inno-V een studie verricht naar inbesteding van openbaar vervoer.
Het inbesteden van openbaar vervoer aan een eigen vervoerbedrijf kan een optie zijn voor provincies en vervoerregio’s. Maar het is geen garantie voor beter, goedkoper of betrouwbaarder openbaar vervoer. Dat is een belangrijke conclusie uit de studie ‘Inbesteding openbaar vervoer’ van inno-V in opdracht van Samenwerkingsverband DOVA en CROW.
Sinds de wijziging van de Wet personenvervoer 2000 eind 2025 hebben provincies, net als de grote steden, meer mogelijkheden gekregen om openbaar vervoer onder voorwaarden in te besteden. De studie laat zien dat overheden daarbij niet voor een simpele keuze tussen aanbesteden of inbesteden staan. Er zijn veel tussenvormen mogelijk, waarbij overheid en vervoerder taken op verschillende manieren verdelen.
“Inbesteding wordt soms gezien als dé oplossing voor uitdagingen in het openbaar vervoer. Uit deze studie blijkt dat de werkelijkheid ingewikkelder is. Elke organisatievorm heeft voordelen, nadelen en risico’s. Daarom is het belangrijk eerst goed te bepalen welk probleem je wilt oplossen”, zegt Jan van Selm, directeur van Samenwerkingsverband DOVA.
De studie beschrijft ervaringen uit Nederland en andere Europese landen. Daaruit blijkt dat veel knelpunten in het openbaar vervoer ook op andere manieren kunnen worden aangepakt. Denk daarbij aan aangepaste contractvormen, andere aanbestedingsmodellen, meer regie door de overheid op voertuigen of infrastructuur, of nieuwe samenwerkingsvormen tussen overheden.
Ook laat de studie zien dat het oprichten van een eigen vervoerbedrijf een grote opgave is. Daarvoor zijn kennis, personeel, bestuurlijke slagkracht en financiële middelen nodig. Daarnaast moeten zaken als ICT, bedrijfsvoering en governance goed worden geregeld.
De studie benadrukt daarom dat niet één organisatiemodel overal de beste oplossing is. De belangrijkste vraag is welke aanpak het beste past bij de doelen, uitdagingen en omstandigheden van een regio. Om overheden hierbij te helpen bevat de studie een praktisch afwegingskader. Zo kunnen zij een goed onderbouwde keuze maken die past bij hun regio.